Skar?yski Wortal Turystyczny
  Zarejestruj się   | Strona Główna |     | Albumy |     | Forum |     | Artykuły |     | Poczta |              

           

   Turystyka
Strona G?ówna

HistoriaShow/Hide content
tree-T.gif Skar?yskoShow/Hide content
tree-T.gif Osada Kamienna do pocz?tku XXw
tree-T.gif Osada Kamienna 1914 - 1918
tree-T.gif Historia w datach
tree-T.gif Pomnik powsta?ców
tree-T.gif Przewa? staszicowski
tree-L.gif Trakt
tree-T.gif Bli?ynShow/Hide content
tree-T.gif Rozwój
tree-T.gif Górnictwo
tree-T.gif Jagie??o w Blizynie
tree-T.gif Gazeta z 1923r
tree-L.gif Monety
tree-T.gif MostkiShow/Hide content
tree-L.gif Historia
tree-T.gif ParszówShow/Hide content
tree-L.gif Zarys Historii
tree-T.gif SuchedniówShow/Hide content
tree-T.gif Zarys Historii 1
tree-L.gif Zarys Historii 2
tree-T.gif ??cznaShow/Hide content
tree-L.gif Zarys Historii
tree-L.gif InneShow/Hide content
tree-T.gif ?ZP AK PONURY
tree-T.gif Najstarsze domostwo
tree-L.gif Pseudonim OSET
Szlaki turystyczneShow/Hide content
tree-T.gif Objasnienia
tree-T.gif Szlaki pieszeShow/Hide content
tree-T.gif Wykaz szlaków pieszych
tree-T.gif Szlak czerwony
tree-T.gif Szlak ?ó?ty
tree-T.gif ?ladami górników
tree-T.gif Szlak zielony
tree-T.gif Szlak ?ó?ty 2
tree-L.gif Szlak czarny
tree-T.gif Szlaki roweroweShow/Hide content
tree-T.gif Berlin - Lwów
tree-T.gif Szlak niebieski
tree-L.gif Szlak czarny
tree-T.gif Szlaki konneShow/Hide content
tree-L.gif 80km konno
tree-L.gif WycieczkiShow/Hide content
tree-T.gif Le?nymi ?cie?kami
tree-T.gif W Lany Poniedzia?ek
tree-T.gif Kierz, Szyd?owiec ...
tree-T.gif Cel wycieczki…I??a
tree-T.gif Turystyka sp?ywowa
tree-T.gif Jastrz?b-Or?ów
tree-L.gif Wycieczka na ?ysic?
PTTK Skar?yskoShow/Hide content
tree-T.gif Regulamin odznak
tree-T.gif PTTKShow/Hide content
tree-T.gif Terminarz
tree-T.gif KronikaShow/Hide content
tree-T.gif XXXI Rajd BAB
tree-T.gif XIV Maraton Konecki
tree-T.gif VI Rajd Wiosenny
tree-L.gif X Rajd Miko?ajkowy
tree-L.gif 25 lat PTTK
MuzeaShow/Hide content
tree-T.gif Lista zabytków
tree-T.gif Muzeum im. Or?a Bia?ego
tree-T.gif Sanktuarium
tree-T.gif M. Zag??bia Staropolskiego
tree-T.gif Izba Pami?ci
tree-L.gif Muzeum Wsi Kieleckiej
GeologiaShow/Hide content
tree-T.gif Mapa geologiczna
tree-T.gif Jaskinie
tree-T.gif Sztolnie
tree-T.gif Kamienio?omyShow/Hide content
tree-T.gif Lista kamien.
tree-L.gif Kopulak
tree-L.gif G?azy narzutoweShow/Hide content
tree-T.gif G?az w Kierzu
tree-L.gif Skandynawski przybysz
ZabytkiShow/Hide content
tree-T.gif Mapa zabytków
tree-T.gif Zabytki technikiShow/Hide content
tree-T.gif Co i gdzie
tree-T.gif Starachowice
tree-T.gif Bobrza
tree-L.gif Nietulisko Fabryczne
tree-T.gif KapliczkiShow/Hide content
tree-L.gif Bukowa Góra
tree-T.gif Triangul
tree-T.gif Zalew Bzi?ski
tree-T.gif Rejon umocniony
tree-T.gif Dru?niczówka
tree-T.gif SynagogiShow/Hide content
tree-T.gif Samsonów
tree-L.gif Skar?ysko
tree-T.gif Cmentarze ?ydowskieShow/Hide content
tree-T.gif Skar?ysko
tree-L.gif Bodzentyn
tree-T.gif PomnikiShow/Hide content
tree-L.gif Klonów
tree-T.gif ZamkiShow/Hide content
tree-T.gif Dwór obronny w Modliszewicach
tree-T.gif Bodzentyn
tree-T.gif I??a
tree-T.gif Kurozw?ki
tree-T.gif Szyd?owiec
tree-T.gif Podzamcze Piekoszowskie
tree-L.gif Janowiec
tree-T.gif W?chockShow/Hide content
tree-T.gif Cystersi. Krowy, rudy i organy
tree-T.gif Pa?ac Schoenbergów
tree-L.gif Trzy rzuty beretem od Starachowic
tree-T.gif Ko?cio?yShow/Hide content
tree-T.gif Ko?cio?y
tree-T.gif ?wi?ta Katarzyna
tree-T.gif Ko?ció? farny ?w. Zygmunta
tree-L.gif Ko?ció? Wniebowzi?cia NMP
tree-L.gif Staro?ytne skarby Ponidzia
Baza noclegowaShow/Hide content
tree-T.gif Hotele
tree-T.gif AgroturystykaShow/Hide content
tree-T.gif Mostki
tree-T.gif Bli?yn
tree-T.gif Suchedniów
tree-T.gif Ko?oma?
tree-L.gif Parszów
tree-L.gif Zajazdy
Skar?yskie Tow.CyklistówShow/Hide content
tree-T.gif O nas - Cyklistach
tree-T.gif Kolejarze w Sielpi
tree-T.gif VII Skar?yski Rajd Rowerowy
tree-T.gif XIII Konecki Maraton
tree-T.gif IV Rajd Rowerowy
tree-L.gif XIV Konecki Maraton Rowerowy
Gdzie na weekendShow/Hide content
tree-T.gif Chlewiska
tree-T.gif Topornia
tree-T.gif Góra Che?m
tree-T.gif Kapkazy
tree-L.gif Radkowice

Zawrto?? Wortalu

Top
Polskie Towarzystwo HistoryczneShow/Hide content
· Rocznik 2010

   Dzia? przyrodniczy
Flora i Fauna
RoslinyShow/Hide content
tree-T.gif Czermie? b?otna
tree-T.gif Przylaszczka
tree-T.gif Okratek australijski
tree-T.gif Skar?yskie orchidee
tree-T.gif Wiosenne grzyby
tree-T.gif Orlik pospolity
tree-T.gif Borowik ceglastopory
tree-T.gif D?brówka roz?ogowa
tree-T.gif Ro?linne drapie?niki
tree-T.gif Brzoza czarna
tree-L.gif Czarcik?s ??kowy
Zwierz?taShow/Hide content
tree-T.gif PtakiShow/Hide content
tree-T.gif Awifauna Skar?yskaShow/Hide content
tree-T.gif Awifauna
tree-T.gif Uzupe?nienie I
tree-L.gif Uzupe?nienie II
tree-T.gif B?czek
tree-T.gif B?k
tree-T.gif Biegus zmienny
tree-T.gif Brodziec krwawodzioby
tree-T.gif G?? zbo?owa
tree-T.gif Grubodziób
tree-T.gif Jarz?bek
tree-T.gif Jemio?uszka
tree-T.gif Kaczka czernica
tree-T.gif Kokoszka
tree-T.gif Dzi?cio? du?y
tree-T.gif Dzierzba g?siorek
tree-T.gif Kopciuszek
tree-T.gif Jaskó?ka dymówka
tree-T.gif Ba?ant ?ownyShow/Hide content
tree-T.gif Opis gatunku
tree-L.gif Obserwacje
tree-L.gif Kruk - Corvus corax L.
tree-T.gif OwadyShow/Hide content
tree-T.gif Pok?onnik kamilla
tree-T.gif Ziele?czyk ostr??ynowiec
tree-T.gif Modraszek argiades
tree-T.gif Górówka meduza
tree-T.gif Strz?potek soplaczek
tree-T.gif Przeplatka aurinia
tree-T.gif Dostojka akwilionaris
tree-T.gif Pasyn lucylla
tree-T.gif Tygrzyk paskowany
tree-T.gif Klecanka polna
tree-T.gif Poskrzypka liliowa
tree-T.gif Trzyszcz piaskowy
tree-T.gif Trzyszcz polny
tree-T.gif Bujanka
tree-T.gif Mieniak stru?nik
tree-T.gif Bielinek rzepnik
tree-T.gif Modraszek teleius
tree-T.gif Wa?ka p?askobrzucha
tree-T.gif Moszenica wierzbówka
tree-T.gif Przeziernik osowiec
tree-T.gif ?anocha pobrz?cz
tree-T.gif Biegacz skórzasty
tree-T.gif Czerwo?czyk fioletek
tree-T.gif ?wierszcz polny
tree-L.gif Mieniak stru?nik
tree-T.gif SsakiShow/Hide content
tree-T.gif BobryShow/Hide content
tree-T.gif Skar?ysko
tree-T.gif Ole?nica
tree-L.gif Lubianka
tree-T.gif Wydry
tree-L.gif Wilki
tree-L.gif GadyShow/Hide content
tree-T.gif Padalec zwyczajny
tree-L.gif ?mija zygzakowata

Ochrona Przyrody
Parki KrajobrazoweShow/Hide content
tree-T.gif Suchedniowski
tree-L.gif Sieradowicki
RezerwatyShow/Hide content
tree-T.gif Barcza
tree-T.gif Rezerwat Cisa A
tree-T.gif Rezerwat Cisa B
tree-T.gif Ciechostowice
tree-T.gif Dalejów
tree-T.gif W dolinie Krasnej
tree-T.gif ?winia Góra
tree-T.gif ?winia Góra (EN)
tree-T.gif Rydno
tree-T.gif Kamie? Michnowski
tree-T.gif Wykus
tree-T.gif Ska?y w Krynkach
tree-L.gif Góra Grodowa
Pomnik przyrodyShow/Hide content
tree-T.gif Ska?ka Rejowska
tree-T.gif Bukowa Góra
tree-L.gif "Cyga?ska Kapa" i "Bia?y Kamie?"
Ciekawe miejscaShow/Hide content
tree-T.gif Diabelska Karczma
tree-T.gif Puszcza ?wi?tokrzyska
tree-T.gif Wschód na ?wi?tym Krzyzu
tree-T.gif Uroczysko "Pi?ty"
tree-T.gif Platforma na go?oborzu
tree-T.gif Bór mieszany
tree-T.gif Wiosenne motyle
tree-T.gif Bezimienny strumyk
tree-T.gif Bartek umiera
tree-T.gif Góra Che?m
tree-T.gif Radkowice
tree-L.gif Kapkazy

Woda
RzekiShow/Hide content
tree-T.gif Rzeka ?arnówka
tree-T.gif Dzieje rzeki Kamiennej
tree-L.gif Strumie? Kaczka
Gdzie na rybyShow/Hide content
tree-T.gif Ryby w okolicy
tree-T.gif Cha?cza
tree-T.gif Brody I??eckie
tree-T.gif Ja?le
tree-T.gif Mostki
tree-T.gif Piachy
tree-T.gif Rejów
tree-T.gif Suchedniów
tree-L.gif Zbo?enna
Opowie?ci z dnaShow/Hide content
tree-T.gif W?dkarska choroba
tree-L.gif Sobota na Brodach

   Inne informacje
Gminy Powiatu
Skarzysko-Kamienna
Skar?ysko Ko?cielne
SuchedniówShow/Hide content
tree-T.gif Skrótowo
tree-T.gif Po?o?enie
tree-T.gif ?rodowisko
tree-T.gif Zabytki
tree-T.gif Osadnictwo
tree-T.gif Zarys historii
tree-T.gif Historia w XXw
tree-L.gif Us?ugi
??cznaShow/Hide content
tree-T.gif Skrótowo
tree-T.gif Po?o?enie
tree-T.gif ?rodowisko
tree-T.gif Zabytki
tree-T.gif Osadnictwo
tree-T.gif Zarys historii
tree-L.gif Us?ugi
Blizyn

Ciekawostki
Z naszych wyprawShow/Hide content
tree-T.gif Wschód na ?wi?tym Krzy?u
tree-T.gif Z lotu ptaka
tree-T.gif Rajd SH Kotwica
tree-T.gif Prastary las
tree-T.gif Road Runners
tree-T.gif Wielka tajemnica Emeryka
tree-T.gif W?skotorówk? do Lipia
tree-T.gif Wykus 2006
tree-T.gif Motocross Bli?yn
tree-T.gif Nepomuki regionu
tree-T.gif Muzeum im. Or?a Bia?ego
tree-T.gif Redakcja przy pracy...
tree-T.gif Tablice BHP w Starachowicach
tree-T.gif KTD-458 ORP "Odwa?ny"
tree-T.gif XII Jarmark I??ecki
tree-T.gif Bieg prze?ajowy w Bli?ynie
tree-T.gif ?wi?to Herbaty i Kawy
tree-T.gif Zalejowa
tree-T.gif Ja lubie je??
tree-T.gif Jak to licznik ...
tree-T.gif 11.11.2006
tree-T.gif Wycieczka na ?ysic?
tree-T.gif Dzionie rakowskie
tree-T.gif Mostki inaczej
tree-L.gif Plener Malarski
KoncertyShow/Hide content
tree-T.gif Orkiestry D?te
tree-L.gif Koncerty Bli?y?skieShow/Hide content
tree-L.gif Ratujemy ko?ció?ek ?w. Zofii

Wywiady, artyku?yShow/Hide content
tree-T.gif Wykreowa? mark?
tree-T.gif Ja o tym nie marzy?em
tree-T.gif Wyspy nie oddamy
tree-T.gif Wspom. P. ?wierczy?skiego
tree-T.gif Klaster turystyczny
tree-L.gif Wyk?ad dr Piotra Kardysia


   Ankiety/Sondy
Czy wiesz co to Rydno?

Wiem od dawna
Dowiedzia?em si? na Pikniku
Nie mam poj?cia



Wyniki
Ankiety

Głosów 2353

   Dodatki
Wpisz się do Księgi

Filmoteka

Nasza Ekipa

Forum dyskusyjne

Kalendarz

Napisz Newsa

Kontakt

Co w Wortalu

Prenumerata biuletynu

Archiwum Newsów

Szukaj w Wortalu

Poleć Nasz Wortal


   Galerie Wortalu

rydno_kino_2009_05_08_8652_km.jpg
  
DSCF7778_brzeg.jpg
  
zywiec_dziewieciolis2007_0331(012)_km.jpg
  
mostki2.jpg
  
DSCF1578.JPG
  
motyle2007_0511_233838_cma3+_km.jpg
  
master_bunko_sikora.jpg
  
piknik rydno 2008_2008_05_09_2456_dziew_km.jpg
  
DSCF6634.JPG
  
ilza3.jpg
  
DSCF3414.JPG
  
4.jpg
  
IMG_5671_x.JPG
  
A_Bunko_1.jpg
  
zart_turystyczny.jpg
  
DSCF6046_dom_sedl.png
  
rydno2009_prace2.JPG
  
tama_duza2_2008_03_20_1131.jpg
  
motyle2007_0511_181818_aurinia_km.jpg
  
mirow2007_0713(015)_swierszcz_przed_norka.jpg
  
Img_6241.jpg
  
DSCF3932_gorowka_medusa_km.jpg
  
DSCF2192_fioletek_km_filtered.jpg
  
pieklo_dalejowskie.jpg
  
DSCF3154_biegacz_km.jpg
  



Ch?ciny. Wakacje z duchami




Ka?dy duch strasz?cy na zamku lub w pa?acu, musi mie? swoje "korzenie" ubroczone prawdziw? krwi? – czyli mocno osadzone w faktach historycznej rzeczywisto?ci. Podobnie jest z ch?ci?sk? zjaw?. Cho? nie do ko?ca wiadomo, kim owa Bia?a Dama jest...


Podobno w Ch?cinach straszy nie tylko jaka? bia?a posta?, ale i czarny (lub niewidzialny) je?dziec, galopuj?cy na koniu poprzez zamkowe wzgórze, który da? o sobie zna? ca?kiem niedawno, bo w 1994 roku. Postanowi?em zatem „u ?ród?a” dowiedzie? si?, jak to jest z tymi strachami.

Uda?em si? wi?c do Ch?cin tu? przed zachodem s?o?ca. To przes?d, ?e duchy lubi? si? ukazywa? tylko o pó?nocy. Tak zwana „szara godzina”, kiedy zapada zmierzch, te? wchodzi w rachub?, podobnie jak ca?y czas od zachodu a? po ?witanie, kiedy to zaczynaj? pia? poranne koguty.

Szanuj?ce si? duchy unikaj? tylko pe?nego s?onecznego ?wiat?a, bo brak cienia od razu zdradza, ?e mamy do czynienia z si?? nieczyst?. Jest wiele relacji ze spotka? z nimi za dnia, zarówno w pa?acowych wn?trzach, jak i na starych, licznie ucz?szczanych przez wieki szlakach.

Zamek ch?ci?ski od strony po?udniowej
fot. A. Szaraniec


Dlatego kiedy szed?em starym traktem, wiod?cym do Ch?cin od strony po?udniowej, z J?drzejowa, i us?ysza?em za sob? t?tent ko?skich kopyt, poczu?em si? troch? nieswojo. Moje obawy rych?o jednak prys?y – na gniadej klaczy galopowa?a m?oda dziewczyna, w ca?kowicie wspó?czesnym toczku na g?owie.

Uci??em sobie z ni? pogaw?dk? – ko? szed? miarowo st?pa, czasem tylko potrz?sa? g?ow?, brz?cz?c w?dzid?em, a my rozmawiali?my o zamku, który górowa? nad naszymi g?owami.

Z bitej drogi skr?cili?my na ?cie?k? wiod?c? wzd?u? podstawy wzgórza, z nielicznymi ?anami zbo?a i rozleg?ymi ??kami, na których powoli zachodz?ce s?o?ce k?ad?o ju? d?ugie smugi cieni. Okaza?o si?, ?e Ania dobrze zna te tereny, je?dzi tu codziennie. U?mia?a si? serdecznie:

- Duch? Na koniu?... Nawet duch nie odwa?y?by si? tam zapu?ci? na koniu. Mo?e kozica! Chocia?…” - spowa?nia?a na moment.

Zamek od strony pó?nocnej
fot. A. Szaraniec


- Tak? - zach?ci?em j?, ale podj??a swoj? opowie?? dopiero po d?u?szej chwili. Mówi?a innym tonem:
- No… jak mówi?am, sama tu je?d??, ale kilka razy s?ysza?am jakby innego konia z je?d?cem…Jechali jakby od strony zamku. I Smotrawka, moja klacz, wtedy te? strzyg?a uszami, raz nawet zar?a?a. My?la?am, ?e to echo, pog?os odbijaj?cy si? od wzgórza, ale raz specjalnie nagle zatrzyma?am konia i tamten te? to zrobi?, tyle ?e wyra?nie po d?u?szej chwili. I prawie na pewno tamten ko? parskn?? i krótko zar?a?, zaraz uciszony… Byli ca?kiem blisko. Potem wydawa?o mi si?, ?e mnie min?li, cho? to niemo?liwe. ?cie?ka jest w?ska i tylko jedna. Zawróci?am, ale nikogo nie zobaczy?am, a ludzie przy straganach na parkingu dla autokarów, do którego biegnie ta ?cie?ka, te? nikogo nie widzieli…Tamten ko? by? bardzo ci??ko podkuty, r?a? jak ogier, a Smotrawka to przecie? klacz, z lekkimi podkowami. Ale pewnie mi si? zdawa?o! - Po?egna?a si? krótko, spi??a konia i tyle j? widzia?em.

Na prze?aj, przecinaj?c serpentyn? drogi, wiod?cej do wschodniej bramy (przy której, kiedy? przed wiekami, by? most zwodzony, strze?ony przez dwie wie?e), podszed?em do zachodniego wej?cia. By?o cicho i pusto. Przy wej?ciu zobaczy?em sylwetk? jakiego? m??czyzny. Patrzy? na horyzont.

Zamek w Ch?cinach - brama zachodnia- t?dy wchodz? tury?ci
fot. A. Szaraniec


- Duchy? A dlaczego tak pana interesuj??
- Tak si? zastanawiam, kto to móg?by by? – ta dama, no i je?dziec.
- Rycerz jest znacznie starszy…
- Tak my?la?em. Czyta?em gdzie? relacj?, ?e podczas zjazdów rycerstwa w latach 1310, 1318, a zw?aszcza w 1336 roku (wed?ug historyków by? to pierwszy sejm polski!) odbywa?y si? turnieje. Jeden z przegranych zwabi? rywala w zasadzk? i zamordowa? go podst?pnie.
- Bolko si? zwa?… - wtr?ci? mój rozmówca. - Z rodu Na??czów by?, a oni zawsze tak wojowali, nie na darmo z „raubritterami” si? zadawali, którzy rabowali i mordowali po go?ci?cach, a mieszczanina czy ch?opa nieraz dla zabawy ubili, rohatyn? czy z kuszy, podczas polowania.
- Co si? z nim sta?o?
- Ano nic, wed?ug ówczesnego prawa zap?aci? „pog?ówne” i nawet doszed? do zaszczytów.
- I to on tak pokutuje?
- No, paru innych kandydatów na takich pot?pie?ców jeszcze by si? znalaz?o!
- No, w?a?nie –zauwa?y?em - takim je?d?cem móg? by? pos?aniec królewski spod P?owców. Król ?okietek w?a?nie na zamku w Ch?cinach postanowi? przed t? decyduj?c? walk? z zakonem zabezpieczy? skarby gnie?nie?skie, a tak?e swoje klejnoty koronne.

Baszta zamku ch?ci?skiego
fot. A. Szaraniec


Bitwa by?a krwawa, wynik niepewny; w pewnym momencie królewicz Kazimierz stchórzy? i poda? ty?y. Pierwsi uciekinierzy nie?li wie?ci o kl?sce. Potem szala przewa?y?a na rzecz polskich wojsk, które jednak by?y bardzo wyczerpane po tych krwawych zmaganiach. Wszystko jeszcze mog?o si? zdarzy?. Chodzi?o o to, aby powstrzyma? ucieczk? dworu na W?gry i przys?a? jakiekolwiek cho?by posi?ki. ?okietek tedy pchn?? pos?a?ca, prosto z pola bitwy,jednego z tych, którzy walczyli przy jego boku przez ca?y dzie?. Ten p?dzi? dzie? i noc, zagoni? konia na ?mier?. Kiedy tu dotar?, by?o ju? ciemno - pogna? do bramy, a wycie?czony ko? upad? na skalistej ?cie?ce.
- Tak, przynie?li dobr? nowin? na czas, ale przyp?acili to ?yciem, rumak i m?ody je?dziec. Ko?, chowany od ?rebi?cia przez pana, zaraz pad?, a niepasowany jeszcze na rycerza Radocha zmar? z ran i wyczerpania. Pochowano ich razem, cho? kapelan zamkowy troch? si? krzywi? na takie poga?skie praktyki. Król tylko mrukn??, ?e?my dobrze zrobili.

Baszta zamku ch?ci?skiego
fot. A. Szaraniec


- Ale… - kontynuowa?em, zadowolony, ?e mam tak dobrze przygotowanego rozmówc? - to te? móg?by by? Michael Kuchemeister von Sternberg, który bawi? tu wiek prawie pó?niej…
- Bawi??! - przerwa? mi w pó? s?owa. – Przebywa? tu w niewoli. To by? najbardziej niepokorny z tych wielmo?nych je?ców spod Grunwaldu. Trzymano ich na tym zamku ch?ci?skim w oczekiwaniu na okup. To byli cz?onkowie najznamienitszych rodów w Europie. Ale von Sternberg postanowi? uciec.
- Jak to zrobi??
- W umówiony wieczór pod t? wie?? czeka? na? giermek z koniem. Sterneberg codziennie za?ywa? przeja?d?ki, tak jak inni dostojni wi??niowie. Dali s?owo rycerskie, ?e b?d? honorowa? warunki wykupienia, przeto nie trzymano ich w ciemnicy. Michael te? z?o?y? przysi?g?, ale nie turbowa? si? jej dotrzymywaniem.
- Czy konie trzymano tu, na zamku?
- Nie, nigdy, bo zbyt ma?o tu by?o miejsca na stajnie. Konie pasano i p?awiono nad Nid?, a w razie potrzeby doprowadzano ich kilka na podzamcze, czasem jeno a? pod sam? bram?. I to zgubi?o uciekiniera. Kiedy ulubiony ko?, stoj?cy tu? pod murami, zar?a? na widok Sternberga, zaraz to wzbudzi?o czujno?? stra?y. Krzy?ak ruszy? galopem wzd?u? wzgórza, ju? si? zdawa?o, ?e ucieknie. Stratowa? tych, którzy mu stan?li na drodze…

Widok spod murów zamku
fot. A. Szaraniec


- Stra?nicy pewnie chcieli go wzi?? ?ywcem, bo g?ow? r?czyli za tak wa?nych je?ców.
- Krzy?ak to wykorzysta?, przebi? si? prawie, ale kiedy ju? by? - o, na tym wzniesieniu! - wtedy jeden z ?uczników, wartuj?cych na zachodniej wie?ycy, postrzeli? mu konia. Strza?a mia?a lotki z piór soko?a pustu?ki, które do tej pory tu si? gnie?d??, przeto ?mig?a by?a i celna. Ranny w czasie upadku Michael von Sternberg zmar? rych?o.
- I to on mo?e by? tym czarnym je?d?cem, który pojawia si? czasem na zboczu?
- Tak, pewnikiem on… - rzek? Nieznajomy - …jako ?ywo”- dorzuci? po chwili, u?miechn?wszy si? przy tym lekko.
- A jaki to by? ko??
- O, tacy rycerze tylko na wielkich ogierach fryzyjskich je?dzili…
- Ci??ko kutych?
- Tak, tak. Nieraz po pancerzach na polu bitwy przecie depta?y, nie mog?y si? po?lizgn??, a niektóre tak uk?adane by?y, ?e k?sa?y okrutnie wrogów w zwarciu, istne potwory, przed bitw? owsem z mi?sem zmieszanym karmione…Taki biegun to i kilka wsi by? wart! Tej wielkiej ceny rumaki u?ywano jeno pod wierzch i to z rzadka. W drodze pacholik je wiód?, sam na drugim podjezdku i daj?cy baczenie na popas, obrok tudzie? inne konie, bo taka bestia mog?a ch?opskie mierzyny w podwodach pozabija?, jak si? zbiesi?a!

fot. A. Szaraniec


- Ale zostawmy ju? konie i czarnych rycerzy. Co z t? Bia?? Dam??
- A sk?d wa?? wiesz, ?e to dama? - za?y? mnie znienacka jak sztychem Nieznajomy.
- Jak to sk?d? – zmiesza?em si? nieco - To? to ka?dy wie, ?e na murach ch?ci?skich zjawa czasem pojawia si?, w pow?óczystej szacie, Bia?? Dam? zwana!
- Mo?e ona i bia?a, ale drzewiej w takich d?ugich szatach i m??owie chadzali, nie tylko niewiasty. I w wiekach ?rednich, i w XVI stuleciu, Z?otym zwanym, i potem tak?e, przed i po „potopie”, tak si? dzia?o, ?e ferezyje i bia?og?owy nosi?y, i panowie z wielkich rodów rycerskich. A potem mieszczanie.
- To prawda – przypomnia?em sobie – to? Czarniecki na swoim pomniku w takiej w?a?nie d?ugiej szacie na rynku w Tykocinie stoi, ze z?ot? bu?aw? w prawicy!
- Nie on jeden. Do wizerunku nikt znaczny na kuso si? nie ubiera?.
- Czyli Bia?a Dama to mo?e by? m??czyzna? - zreflektowa?em si? poniewczasie. – A mo?e to medyk królowej Bony, Pappaccoda?
- To? on zawsze na czarno chodzi?!– ?achn?? si? mój rozmówca. – Co za baj?dy wa?? prawisz! I dlaczego mia?by tu po murach chodzi??

fot. A. Szaraniec


- A ma?o to on ludzi na tamten ?wiat wyprawi?? – za?artowa?em. – Jak „czarna ?mier?”, w Krakowie ludzie ?egnali si? na jego widok. I krew puszcza? przy ka?dej przypad?o?ci, nawet anemii, a Barbar? Radziwi??ówn? pono dekoktem jakim? otru?, na rozkaz Bony.
- Tfu! To? to bzdury wierutne, banialuki obel?ywe! – rozsierdzi? si? nie na ?arty Nieznajomy. – Jak W?och, to od razu truciciel?!! Na có? j? by?o tru?, jak sama gas?a? Prawda, królowa przeciwna by?a o?enkowi i wywy?szeniu Radziwi??ów ponad miar?, ale jaki? by w tym mia?a interes pa?stwa i dynastii, o czym zawsze najpierwej my?la?a? Nawet na ?o?u ?mierci! Niby s?aba niewiasta, ale wielkim m??em stanu zawsze by?a. A jak bez niej by to miasto wygl?da?o? A starostwo? I sam zamek? Dba?a o niego, jak o ca?? królewszczyzn?, i za ?ycia króla, i potem jako wdowa …
- Wiem, wiem – rzek?em po?piesznie. – Ch?ciny, jak i ca?e starostwo od czasów Kazimierza Wielkiego, wypraw? dla wdów królewskich by?o…
- A kto odkry? z?o?a miejscowego marmuru i jego eksploatacyj? wprowadzi?, dobrobyt zbudowa??

Panorama Ch?cin widoczna z murów zamku
(na horyzoncie Zelejowa...przyp. wor.tur.skar).
fot. A. Szaraniec


Schodzili?my w?sk? ?cie?k? w kierunku miasta i w?a?nie w tym momencie widzieli?my ca?? panoram? Ch?cin, wyra?nie jak na d?oni. Zmierzch zapada?, spomi?dzy drzew nagle wy?oni?y si? ?wiec?ce punkciki.

- A có? to?
- ?wietliki – wyja?ni? krótko Nieznajomy. – Robaczki ?wi?toja?skie. Pe?no tu ich.
- A mo?e… – zatrzyma?em si? – a mo?e to sama Bona albo jej zaufany s?uga, stró? skarbu Brancaccio?
Nieznajomy stan?? jak wryty. Zatopi? we mnie spojrzenie wielkich ciemnych oczu.
- A dlaczego tak wa?? s?dzisz? – spyta?.
- Bona nigdy niczego nie zaniedba?a. Wraca tu dopatrze? swego zamku i w?o?ci. Nawet nie tych skarbów gdzie? niby zakopanych. Nie po to je zbiera?a, aby gdzie? zamurowywa? i pod korcem schowa?. Wywioz?a z Polski, ale tam na korzy?? naszego królestwa obróci? chcia?a. Na posag córek, których ma??e?stwa mia?y sta? si? sojuszami politycznymi. Zanim by?y sumy bajo?skie, to najpierw sumy neapolita?skie, te krocie po?yczone przez Bon? Habsburgom, zadziwi?y Europ?. Nie oddali ich nigdy, a potem pomogli rozdrapa? Rzeczpospolit?.
- Psiekrwie! O, tych to stru? by nale?a?o! Jedna kropla aqua topana…

Zamek ch?ci?ski o zachodzie s?o?ca.
fot. A. Szaraniec


Uda?em, ?e nie s?ysz? tego mrukni?cia, alem dobrze rozpozna? t? nazw? - najgorsz? z trucizn, bez smaku i zapachu, a zabijaj?c? bez ?ladu na j?zyku i w w?tpiach. Rozprawia?em dalej:
- …Ale wi?cej dobrego zostawi?a tu w Polsce. A Brancaccio? Zawsze jej wiernym s?ug? by? – na tym zamku za ?ycia królowej jej skarbca strzeg?. A potem mo?e tu powróci?, gdzie tyle lat sp?dzi? i czeka, jako ci rycerze pod Tatrami, na s?owo pani swej, aby nie or??em sw? drug? ojczyzn? ratowa?, lecz gotowizn? ciu?a?, cho?by spod ziemi wyci?ga?! Albo mo?e i tam, hen! gdzie? w szczelinie muru, wtedy naprawianego napr?dce, jaki? skarbczyk na czarn? godzin? zamurowany, sobie spoczywa… Podobno przed odjazdem, zim? 1554 roku, jeden wóz trza by?o roz?adowa?, kiedy most na Nidzie zarwa? si? pod ci??arem kolejnego nadmiernego ci??aru. Precjozów tam cennych pewnie bez liku...
- Nie wa?ci to rzecz! – rzuci? porywczo Nieznajomy.
- Nie moja, nie moja. A podobno ten Brancaccio, cz?sto w p?aszcz bia?y, we?niany owini?ty (zimno mu by?o w tym klimacie), chodzi? wsz?dy po zamku, czujny jak ?uraw; nieraz ?pi?cego wartownika zaskoczy? na wie?y, niewidzialny i nies?yszalny jako duch…
- Do miasta rzadko zachodzi?.
- Tak i ja my?l?, nie by? to cz?ek lekki. Jedno mia? s?owo i sumienie. Za nic mu by?y przeszkody takie jak czas.

Kaplica Fodygów u stóp zamku ch?ci?skiego.
fot. A. Szaraniec


Nieznajomy milcza?.
- A mo?e ten je?dziec - dalej snu?em rozwa?ania - to który? z towarzyszy szlacheckich z rokoszu Zebrzydowskiego, jacy Anno Domini 1607 zamek królewski ograbili, tako? skarbiec, jak zbrojowni?, a nawet podpalili zabudowania, opuszczaj?c twierdz??
- Oczajdusze, powsinogi, ch?sa zdradziecka, grasanci nie ?o?nierze, t?uszcza wiaro?omna, niepomna na majestat Rzeczpospolitej!!!
- …albo który? ze Szwedów, którzy tu po swojemu „gospodarowali” w czasie „potopu”, a potem w 1707 roku?
- To piechota jeno by?a!
- Ale oficerowie wszyscy na koniach je?dzili! – upiera?em si?. – Jeden z nich podobno, zaraz potem, jak podst?pem opanowali zamek i wybili za?og?, zap?dzi? si? na koniu pod mury, szukaj?c zawini?tka, które w ostatniej chwili kapelan zamkowy spu?ci? na linie przez okienko wie?y. A by?y tam z?ota monstrancja, ufundowana przez Bon?. ?wieczniki misternej roboty, wykonane przez samego króla, Zygmunta III Waz?, który by? utalentowanym z?otnikiem. I wota ze srebra, które tu, wokó? Ch?cin, wydobywano w wielu szybach, wraz z rudami miedzi i o?owiu. Wcze?nie ci Szwedzi obrabowali bez przeszkód ko?ció? i klasztor na pobliskiej Karczówce, bardzo si? tam ob?owili. Ten oficer szwedzki chcia? wyprzedzi? innych ?o?daków, zagarn?? ca?y ?up dla siebie i swoj? chciwo?? przyp?aci? ?yciem. Skr?ci? kark na ?liskich kamieniach, bo ci??ki szwedzki ko? niezwyczajny by? do takich skalistych ?cie?ek i zaraz si? wywróci?.
- Szwedy przekl?te, gdyby mogli, to i powietrze by zagrabili!
- Ale nie wszystko wzi?li, jeszcze sporo zosta?o na wizyt? ostatniego króla Polski, Stanis?awa Augusta Poniatowskiego…
- Armaty gra?y na wiwat, echo dudni?o jak grzmot po górach – rozmarzy? si? Nieznajomy. – Ale skarbu nikt nigdy nie znalaz?! Ot co! Finita la commedia. Lasciate ogni speranza…
- Mo?e jednak nie trzeba traci? wszelkiej nadziei, jako pisa? messere Dante...

Ch?ciny noc? - wie?a zachodnia.
fot. A. Szaraniec


Zatrzyma?em si? na zakr?cie ?cie?ki, patrz?c na o?wietlone wie?e, ju? dobrze widoczne na tle granatowego ju? nieba, na którym powoli ukazywa?y si? gwiazdy.

- Za chwil? b?dziemy przy kaplicy Fodygów… A mo?e to który? z tych braci…
- Kaplicy?… - Nieznajomy zatrzyma? si? w pó? kroku. – Taaak… Musz? co? jeszcze sprawdzi? na murach. Rzadko kiedy tak daleko si? od nich zapuszczam. Pozwólcie tedy, panie, ?e ju? si? po?egnam.

Sk?oni? si? dwornie, obróci? na pi?cie i zaraz znikn?? w mroku. Poczu?em si? troch? nieswojo, pomimo upa?u przeszed? mnie zimny dreszcz i na wszelki wypadek ?wawo uda?em si? w kierunku jasno o?wietlonego miasteczka.

Randka z Bia?? Dam?
Ju? po chwili dotar?em do muru otaczaj?cego kaplic?. Zauwa?y?em tam kilka ciemnych, nieruchomych sylwetek – by?a to ma?a grupka osób, które wpatrywa?y si? w o?wietlone ju? mury i wie?e zamku. Dowiedzia?em si? od nich, ?e duch wyst?puje o ?ci?le okre?lonej porze, najwygodniejszej dla turystów. Nie trzeba wi?c czeka? do pó?nocy, ani te? wcale wchodzi? na mury zamku, bo Bia?a Dama jest doskonale widoczna z rynku, nawet z tarasu miejscowej kawiarni.

Równo z wybiciem przez zegar na urz?dzie gminy godziny 22.00 rozpoczyna si? parada zjawy na jasno o?wietlonym „wybiegu”. No, czasem zdarza si? ma?y po?lizg…

Tu si? ukazuje Bia?a Dama...
fot. A. Szaraniec


Dlatego niezra?eni opó?nieniem (dawno ju? przebrzmia?o echo dziesi?ciu uderze? zegara) czekali?my, a? pomi?dzy dwiema wie?ami, hen, na tle granatowego ju? nieba, pojawi si? owa Bia?a Dama. Albo czarny rycerz.

Minuty up?ywa?y, ale nic si? nie dzia?o. Najpierw nadlecia? mi?kko nietoperz, zaraz potem przep?yn??a bezszelestnie nad moj? g?ow? wielka sowa. ?wietliki ta?czy?y w powietrzu, kre?l?c jakie? tajemne hieroglify.

W ko?cu rozeszli?my si?. Nie czu?em si? rozczarowany. W ko?cu i bez ducha ten wieczór, w tak nastrojowym miejscu, przyniós? tyle wra?e?, ?e i bez udzia?u „mocy nadprzyrodzonych” mo?na go by?o uzna? za naprawd? wyj?tkowy.

Na rynku dowiedzieli?my si? od "tubylców", ?e Bia?a Dama ma umow? na chodzenie i straszenie dopiero od nast?pnego dnia. Ale kostium i ?wiat?o ju? czekaj?. Dla grup zorganizowanych istnieje mo?liwo?? negocjacji godzin.

Na pytanie o tajemniczego od?wiernego zaleg?a cisza. Pan, który zajmuje si? sprzeda?? biletów, upowa?niaj?cych do zwiedzania zamku oraz do wej?cia na wie?e widokow?, wygl?da podobno zupe?nie inaczej.

Nie wnikaj?c g??biej, kto zacz, opu?ci?em Ch?ciny. Kiedy z daleka, ju? przy skr?cie na czteropasmówk?, zatrzyma?em si? i rzuci?em jeszcze okiem na sylwetk? zamku, zdawa?o mi si?, ?e widz? ma?? sylwetk? Nieznajomego, stoj?cego tam, gdzie go spotka?em - tu? przy wie?y zachodniej. Znowu patrzy? na horyzont, w stron? Krakowa.

Ale pewnie tylko mi si? zdawa?o.


?ród?a:
1. Travel Polska.
Przedruk za zgod? autora.
2. O Zelejowej czytaj tutaj....








Arkadiusz Szaraniec

Prawa autorskie © Skar?yski Wortal Turystyczny Wszystkie prawa zastrzeżone.

Opublikowane: 2006-09-27 (2519 odsłon)

[ Wróć ]

Theme Design© 2004(c) by: Lorkan Themes

Wszystkie znaki © nale?a do ich prawowitych w?ascicieli
PHP-Nuke Copyright © 2004 by Francisco Burzi. This is free software, and you may redistribute it under the GPL.
PHP-Nuke comes with absolutely no warranty, for details, see the license.
Powered by TURBO NUKE PL

Tworzenie strony: 0.10 sekund


TOP SWIETOKRZYSKIE !