Informacje o Łącznej
POCZĄTKI
Etymologia nazwy Łączna prawdopodobnie związana jest z charakterystycznym układem terenu tj. od "łąki" lub "łęku" (oznaczającego krzywiznę, zakręt lub zakole rzeki). Według innych badaczy Łączna swoją nazwę zawdzięcza czasownikowi 'łączyć" i związana jest z przebiegającym ongiś tędy traktem z Kielc z miejscowościami leżącymi w dolinie Bobrzy i Kamionki. Inni jeszcze uważają, że geneza nazwy wywodzi się od płynącej rzeki Łącznianki.
Pierwsze przekazy Ľródłowe wymieniają miejscowość jako Lanczna, Łączna, Laczno. Dopiero w XIX w. pojawia się Łączna. Tereny, na których lokowano Łączną z nadania księcia Wł. Hermana staje się częścią rozległych dóbr biskupów krakowskich.
0 samej Łącznej pierwsza wzmianka pochodzi z 1260 r. z dokumentu Leszka Czarnego. Cystersi z Wąchocka otrzymali wówczas przywilej łowienia bobrów na rzece Kamiennej (obecnie Kamionka). Tereny dzisiejszej Łącznej wchodziły w skład ziemi sandomierskiej zaś w administracji kościelnej podlegały kluczowi tarczewskiemu (później bodzentyńskiemu).
W XV w. (w 1422 r.) Łączna otrzymała przywilej łowiecki na dziki, sarny i inną drobną zwierzynę. Jan Długosz w "Liber Beneficjiorium" podaje, że należąca do klucza bodzentyńskiego Łączna miała 11 łanów kmiecych, 1 młyn bez roli, 2 zagrody z rolą oraz 1 karczmę z rolą. W poł. XV w. w Łącznej użytkowanych było 13 łanów. W dokumencie Piotra Tomickiego z 1528 r. wymieniana jest także Łączna jako wieś leżąca na terenie budowy kuźnicy przez Klemensa z Bliżyna. W poł. XVI w. Łączna należała do parafii Wzdół. W 1678 r. mieszkało w Łącznej 46 osób: 18 kmieci, 5 zagrodników, 2 sołtysów, 6 komorników, 14 rzemieślników, 1 piekarz. Tereny dzisiejszej gminy Łączna były zasobne w lasy, gdzie kwitło bartnictwo (bartników z Łącznej wymieniają dokumenty kapituły krakowskiej z 1644 r.). Od XI w. tereny gminy Łączna wchodziły w skład dóbr biskupów krakowskich. Sytuacja taka trwała do 1789 r., kiedy to na mocy uchwały Sejmu Czteroletniego zostały one przejęte przez rząd. W okresie rozbiorów Łączna należała do Guberni Radomskiej. W 1867 r. Łączna znalazła się w powiecie kieleckim i gminie Suchedniów, zaś w strukturze kościelnej podlegała parafii we Wzdole, gdzie też znajdował się cmentarz grzebalny. W końcu XIX w. Łączna zasłynęła jako producent zabawek drewnianych. W latach 1884 - 1885 przez Łączną poprowadzono kolej z Dęblina do Kielc. W 1887 r. Łączna z folwarkiem liczyła 1690 mieszkańców i 167 domostw. W 1890 r. powstała szkoła a w 1913 r. powstała parafia Łączna, która od 1920 r. wchodzi w skład diecezji kieleckiej.
ROZWÓJ HISTORYCZNY w XX WIEKU ŁĄCZNA W LATACH 20-TYCH
Po odzyskaniu niepodległości Polska znalazła się w stanie skrajnego wyniszczenia gospodarczego i politycznego, chaosu, nędzy i zacofania. Nędznie wyglądały wioski dzisiejszej gminy, jak zresztą wszystkie polskie wsie (szczególnie te leżące na ziemiach okupacji rosyjskiej). Obraz wiosek stanowiły chaty często kryte słomą, stodoły, płot z wikliny. Mimo, że wioski rozciągały się wzdłuż szosy Kraków - Warszawa oraz przy szlaku kolejowym, to do bardziej oddalonych wsi: Zagórza, Zaskala, Zalezianki, trudno było dojechać nawet konną furmanką. Warunki życia były ciężkie, rolnictwo zacofane (nie znano i nie stosowano nawozów sztucznych). Ludzie żyli tym, co zdołali wyprodukować w swoich skromnych gospodarstwach.
Kryzys gospodarczy lat 30 0- tych nie ominął wiosek gminy Łączna. Brakowało pracy. Na kolei było zatrudnionych kilku pracowników stałych i kilku sezonowo. Kilkunastu rolników posiadających konie, zarabiało dowożąc drewno z lasów do tartaków w Suchedniowie i Łącznej (Zaszosiu i w Kamionkach). Tartak w Łącznej spłonął, a tartak i młyn w Kamionkach przestały działać. Sytuacja gospodarcza ożywiła się znacznie w 1. 1830 - 38. Wtedy prowadzono prace przy gruntownej przebudowie szosy Kraków -Warszawa. Znalazło wówczas zatrudnienie wielu mieszkańców łączyńskich wsi. Końmi dowożono kamień ze stacji kolejowej na poszczególne odcinki budowanej drogi.
OŚWIATA I KULTURA
Stan oświaty po odzyskaniu niepodległości był fatalny. Analfabetyzm był udziałem niemal połowy ludności dojrzałej i starszej. Dopiero młode państwo polskie wprowadziło obowiązek nauczania w zakresie szkoły podstawowej tj. siedmiu klas. Szkoła w Łącznej mieściła się w budynku parterowym o czterech klasach lekcyjnych. Przebudowa szkoły i nadbudowa piętra została przeprowadzona w latach 1930 -31.
ORGANIZACJE I STOWARZYSZENIA
Istniała młodzieżowa organizacja "Strzelec", przygotowująca młodzież do służby wojskowej (prowadziła przysposobienie wojskowe), prowadziła też działalność kulturalną (organizowała przedstawienia i akademie z okazji rocznic historycznych). Wychowanie młodzieży strzeleckiej opierało się na ideologii walk legionowych oraz kulcie Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Działało też Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej, zrzeszające młodzież katolicką, której patronował kościół. W Goździe młodzież zrzeszona była w Związku Młodzieży Wiejskiej "Siew", która popierała kulturę ludową. Wymienione organizacje prowadziły szkolenia w zakresie rolnictwa Przy każdej z nich istniał zespół przysposobienia rolniczego). W latach 30 - tych rozpoczęły działalność organizacje zawodowe i oświatowe - Kółka Rolnicze. Rozwinął się wtedy drobny przemysł drzewny i chałupniczy ( w Zagórzu wyrabiano drewniane łyżki, w Zaleziance szufle piekarnicze, w Łącznej - Zaszosiu zabawki drewniane).wyrabiano też gonty do krycia dachów. Chałupnicy zrzeszeni byli w Spółdzielni przemysłu Drzewnego.
Upowszechnianie czytelnictwa w gminie, było jednym z oświatowych i kulturalnych inicjatyw dyrektora szkoły podstawowej w Łącznej, który z braku biblioteki, wypożyczał książki z biblioteki w Kielcach, wymieniając, co pewien czas na nowe.
Prawa autorskie © Skarżyski Wortal Turystyczny Wszystkie prawa zastrzeżone.
